CHOROBA HEMOROIDALNA

Guzki krwawnicze zwane hemoroidami są normalną strukturą anatomiczną, położonymi podśluzówkowo w dolnej części bańki odbytnicy oraz w kanale odbytu. Zadaniem hemoroidów jest utrzymywanie szczelności odbytu, szczególnie dotyczy to gazów. Mają formę wypukleń błony śluzowej do wewnątrz i w głównej mierze składają się z licznych połączeń tętniczo-żylnych. Układ końcowych tętniczek bezpośrednio przechodzących w żyły (bez obecności naczyń włosowatych) tworzy poduszeczki naczyniowe w górnej części kanału odbytu tuż powyżej tzw. linii grzebieniastej. Są one otoczone dwoma mięśniami okrężnymi – zwieraczami odbytu – wewnętrznym i zewnętrznym. Mięśnie te przez większość czasu pozostają w stanie napięcia. Powoduje to zastój krwi w hemoroidach, ich pęcznienie, ścisłe przyleganie do siebie i utrzymywanie szczelności kanału odbytu. W trakcie oddawania stolca mięśnie zwieracza odbytu rozluźniają się i wówczas następuje odpływ krwi zgromadzonej w hemoroidach.

W warunkach prawidłowych rozróżnia się trzy guzki krwawnicze, których położenie określa się wg tarczy zegara-lewy na godzinie 3.00, prawy przedni na godz. 11.00 i prawy tylny na godzinie 7.00. Czasami występuje czwarty guzek krwawniczy i jest zazwyczaj mniejszy od pozostałych. Patologiczne powiększenie hemoroidów określane jest chorobą hemoroidalną, nazwanej potocznie ale jednocześnie nieprawidłowo żylakami odbytu. Właściwymi żylakami odbytu są struktury anatomiczne położone w strefie skórnej wokół brzegu odbytu.

Okołoodbytnicze przerośnięte fałdy skórne, często widoczne u chorych z chorobą hemoroidalną, bywają czasami rozpoznawane jako zewnętrzne żylaki odbytu. Najczęściej są to rozciągnięte i przerośnięte fałdy skórne po zakrzepach powstających w zewnętrznych żylakach odbytu. Pomiędzy guzkami krwawniczymi i zewnętrznymi żylakami odbytu istnieją liczne połączenia żylne.
Choroba hemoroidalna jest najczęściej występującym schorzeniem proktologicznym u człowieka. Cierpi na nią ponad połowa ludzi po 40 roku życia. Głównym objawem choroby hemoroidalnej, zwanej potocznie ale jednocześnie nieprawidłowo żylakami odbytu, jest krwawienie oraz uczucie niepełnego wypróżnienia podczas oddawania stolca; czasami występuje świąd, pieczenie a rzadziej ból w okolicy odbytu.

Najczęstsze przyczyny powodujące rozwój choroby hemoroidalnej to:

  • Dieta ubogobłonnikowa, pikantna, bogata w używki, prowadząca do zaparć i nieregularnych wypróżnień
  • Praca wymagająca długotrwałego pozostawania bez ruchu w pozycji stojącej, siedzącej, kucznej lub związana z intensywnym wysiłkiem fizycznym
  • Ciąża (40% kobiet cierpi na hemoroidy po porodzie)
  • Nadużywanie alkoholu, mała ilość wypijanych płynów
  • Niektóre przewlekłe schorzenia, w tym niewydolność krążenia, nadciśnienie, marskość wątroby
  • Częsta, wielogodzinna jazda samochodem lub rowerem
  • Częste zaparcia, biegunki, stany zapalne zwłaszcza wywołane przez bakterie Escherichia coli,
  • Uwarunkowania genetyczne

Klasyfikacja stopni zaawansowania hemoroidów

  • Stopień I – powiększone krwawiące guzki krwawnicze bez cech wypadania poza kanał odbytu;
  • Stopień II – wypadające z kanału odbytu w trakcie parcia i samoistnie powracające do normalnej pozycji po wypróżnieniu, bez dolegliwości bólowych;
  • Stopień III – hemoroidy wypadające z kanału odbytu w trakcie parcia i wymagające odprowadzenia palcem przez chorego do normalnej pozycji, czasem bolesne;
  • Stopień IV – stale wypadnięte guzki niedające się odprowadzić, towarzyszą im krwawienie, ból, możliwość zakrzepów, zadzierzgnięcia. W zaawansowanej chorobie hemoroidalnej mogą występować dodatkowe guzki.

Stopień 1

Hemoroidy nie są jeszcze widoczne i wyczuwalne na zewnątrz. Można je zobaczyć w postaci lekkich wypukłości w kanale odbytu za pomocą anoskopu/ rektoskopu. W tym stadium poza sporadycznymi jasnoczerwonymi krwawieniami nie powodują żadnych dolegliwości.

Stopień 2

Hemoroidy mogą wypadać przy próbie parcia, ale cofają się samoistnie. Towarzyszą temu dolegliwości takie jak krwawienie, świąd, pieczenie. Pacjent ma wrażenie niecałkowitego wypróżnienia, co powoduje dłuższe przebywanie w toalecie, ciągłe parcie, które z kolei zwiększa ból.

Stopień 3

Hemoroidy w tym stadium mają skłonność do wypadania nie tylko podczas wypróżniania, ale także w trakcie wysiłku fizycznego. Najczęściej pozostają stale widoczne i wyczuwalne, ale mogą być odprowadzone ręcznie. Hemoroidy 3 stopnia mogą powodować znaczny ból oraz występowanie krwawienia, świądu i sączenia.

Stopień 4

Hemoroidy 4 stopnia wypadają poza odbyt i nie dają się odprowadzić. Występują przy tym objawy takie jak: krwawienie, świąd, ból, sączenie oraz często nietrzymanie stolca.

METODY LECZENIA CHOROBY HEMOROIDALNEJ

Choroba hemoroidalna w początkowym okresie jest leczona prawie wyłącznie zachowawczo. Preparaty, w postaci czopków i maści, działające przeciwzapalnie i przeciwbólowo, nie likwidują choroby, lecz jedynie część jej objawów. Przyczynę możemy zwalczyć dbając o prawidłową równowagę mikroflory jelitowej. Często przyczyną choroby hemoroidalnej są zakażenia wywołane przez bakterie chorobotwórcze tj. Enterococcus faecalis,  patogenne szczepy Escherichia coli, Klebsiella spp., Streptococcus spp. Należy przywrócić prawidłową mikrobiotę jelitową przyjmując probiotyk np. ProctoLact, który zwalcza chorobotwórcze bakterie będące przyczyną stanów zapalnych odbytu i rozwoju ran okołoodbytowych.